ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਨੂੰ “ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ” ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਣਾ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਵਲ ਮਾਪੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਰਮੇਸਰ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਸਰਗੁਣ, ਨਿਰਗੁਣ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਉਸਦੇ ਗਿਆਨ, ਨਿਜੀ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਤੇ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ।

ਕਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹੇਠਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਟਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਰੂਹਾਨੀ ਸੰਦਰਭ ਨਾਲ ਲਿਖ ਰਹਿਆ ਹਾਂ।

੧. Fine-Tuning Principle (ਸੁਨਿਆਦੀ ਸੁਧਾਰ) – ਵਿਗਿਆਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਜਿਹਨਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਿਜਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:

• ਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਦੀ ਤਾਕਤ
• ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਦਾ ਮਾਸ
• ਕੌਸਮੋਲੋਜਿਕਲ ਕਾਂਸਟੈਂਟ
• ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫੋਰਸ

ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਮੁੱਲ 0.0000001% ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ, ਪਾਣੀ, ਜੀਵਨ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।

ਇਹ “ਸੁਨਿਆਦੀ ਸੈਟਿੰਗ” ਜਾ ਨਿਜਾਮ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨੀਅਮ ਹੋਣ , ਨਿਜਾਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹਨਾਂ ਨੀਅਮਾਂ ਉਸ ਨਿਜਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪ ਗਲਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨਿਜਾਮ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਜਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਜਾਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੁ ਨਿਜਾਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

੧. Information Theory (ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ)
DNA ਵਿੱਚ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ “letters” ਹਨ।
ਇਹ ਇੱਕ ਕੋਡ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੋਡ।

ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ:
Information never arises without an intelligent source.

ਜਿੱਥੇ ਕੋਡ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕੋਡ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨੀ DNA ਨੂੰ “Signature of a Creator” ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

੧. Quantum Mechanics (ਕਵਾਂਟਮ ਭੌਤਿਕੀ)

ਕਵਾਂਟਮ ਲੈਵਲ ’ਤੇ:

• ਕਣ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
• ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (Observer Effect)
• ਹਕੀਕਤ “ਸਚਮੁੱਚ” ਤਦ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ

ਇਹ ਗੱਲ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ:

ਕੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ, ਨਿਜਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ “ਸਰਬ-ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਚੇਤਨਾ” ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ?

ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਕਈ ਲੋਕ “ਰੱਬ” ਜਾ ਪਰਮੇਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

੧. First Cause Argument (ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ)
ਵਿਗਿਆਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ:

• ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
• ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ Big Bang ਨਾਲ ਹੋਈ

ਪਰ Big Bang ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸੀ?
ਕਿਸ ਨੇ “ਕੁਝ ਨਹੀਂ” ਤੋਂ “ਕੁਝ” ਬਣਾਇਆ? ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ ਉਹ ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਜਾਮ ਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਜਿਆ, ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਨਿਜਾਮ ਦੇ ਹਰ ਨੀਅਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸੁਰਤ, ਸੋਚ, ਸਮਝ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕ੍ਰੀਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਕਰਤੇ ਨੇ ਕਿਰਤ ਨੁੰ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬੰਨਿਆ, ਉਸਤੇ ਨੀਅਮ ਜਾਂ ਨਿਜਾਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ।

ਵਿਗਿਆਨ ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।
ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ
ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਨ ਜੋ ਖੁਦ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੇ ਹੈ ਉਹੀ ਪਰਮੇਸਰ ਹੈ।

੫. Consciousness Problem (ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰਾਜ਼)

ਵਿਗਿਆਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾ ਸਕਿਆ:

• ਚੇਤਨਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ
• “ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ” ਵਾਲੀ ਸੂਝ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਹੈ
• ਮਨੁੱਖੀ ਅਹਿਸਾਸ, ਪਿਆਰ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਸਾਸ ਮੈਟਰ ਜਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀ। ਮਾਇਆ ਆਖ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਮੈਟਰ ਦੇ ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ। ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਕਈ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਟਿਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
“Consciousness may be fundamental to the universe.”

ਇਹ ਗੱਲ ਰੂਹਾਨੀ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸਰਬ-ਚੇਤਨਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਮਾਪ ਦੰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨਰਜੀ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ ਪਰ ਚੇਤਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

੬. Entropy & Order (ਅਵਿਵਸਥਾ ਤੋਂ ਵਿਵਸਥਾ)

ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਾਨੂੰਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ:

• ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਵਿਵਸਥਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
• ਪਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਗਣਿਤੀਕ ਕਾਨੂੰਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ

ਇਹ “Order from Chaos” ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਸੁਚੇਤ ਬੁੱਧੀ ਜੳਾ ਸੁਰਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਰ (Scientific + Spiritual)

ਵਿਗਿਆਨ ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,
ਪਰ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ:

• ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ
• ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਕੋਡ ਹੈ
• ਚੇਤਨਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ
• ਕਾਨੂੰਨ, ਗਣਿਤ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਚੇਤਨਾ, ਸੁਰਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ। ਜੋ ਆਪ ਨਿਜਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਕੇ ਨਿਜਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਉਸ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਮਾਤਰ ਹੈ, ਚੇਤਨਾ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗੁਣਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਪਰ ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਜਰੀਆ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾ ਨਾਲ ਨਾਪਣਾ ਤੇ ਇਸਦਾ ਨੀਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਹਜੇ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਪਰ ਵਿਦਵਾਨ ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਬਸ ਉੱਥੇ ਤਕ ਪ੍ਰਕਰਤੀ ਨੂੰ, ਨਿਜਾਮ ਨੂੰ, ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਹੀ ਅਖਿਰਲਾ ਸੱਚ ਮੰਨ ਕੇ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਗਿਆਨ, ਨਿਜਾਮ, ਸੋਚ, ਖੋਜ ਸੀਮਿਤ ਹੈ ਪਰਮੇਸਰ ਬਿਅੰਤ, ਅਥਾਹ, ਅਤੋਲ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਅਕਾਲ ਹੈ।